است ، و سه مقالهء باقىمانده يعنى مقالهء چهارم و پنجم و هفتم را تفسير نكرده است ، زيرا نوشته كه آن سه مقاله بنام بقراط جعل شده است ؛ 97 ) « تفسير كتاب الاخلاط بقراط » در سه مقاله ؛ 98 ) « تفسير كتاب تقدمة الانذار لابقراط » ( پيش‌بينى خطر ) و تا اين تاريخ حتى يك نسخه از آن را نديده‌ام ؛ 99 ) « تفسير كتاب قاطيطريون لابقراط » كه در سه مقاله تنظيم شده است ؛ 100 ) « تفسير كتاب الهواء و الماء و المساكن لابقراط » كه آن را هم در سه مقاله نوشته و ما يك نسخه از آن را يافته‌ايم كه در چهار مقاله است ، ولى همان نسخه سه مقاله‌ايست كه بيشتر مورد اعتماد مىباشد ؛ 101 ) « تفسير كتاب الغذاء لابقراط » در چهار مقاله ؛ 102 ) « تفسير كتاب طبيعة الجنين لابقراط » - حنين گفته است : تفسيرى از اين كتاب بنام جالينوس نديده‌ام و در فهرست كتابهاى او هم به تفسير آن اشاره‌اى نكرده است ، ولى ديديم كه اين كتاب را بسه جزء تقسيم نموده ، يعنى در كتاب خود كه در مورد علم بقراط در تشريح است ، آن را سه قسمت نموده و گفته است : جزء اول و جزء دوم آن جعل است و مربوط به بقراط نيست و همان قسمت دوم آن صحيح مىباشد ، كه آن را جاسيوس اسكندرانى « 1 » تفسير نموده است و دو تفسير از سه جزء آن را بدست آورديم ، كه يكى از آنها سريانى و بنام جالينوس است و سرجس « 2 » آن را ترجمه نموده ، ولى پس از ترجمه و تحقيق معلوم شد ، كه از ترجمهء باليس مىباشد - تفسير دوم به زبان يونانى بود كه آن هم پس از تحقيق معلوم شد كه از سورانوس از پيروان مثوذيقون بوده - حنين عين كتاب را ( طبيعة الجنين ) باستثناى مختصرى از آن را در دوران خلافت المعزّ باللّه به عربى ترجمه نموده است ؛

--> ( 1 ) - جاسيوس يكى از اطباء اسكندرانى و مشهورترين شارحان كتابهاى جالينوس است . ( 2 ) - سرجس از فلاسفه بزرگ و از اهالى رأس العين و يكى از مشهورترين مترجمان كتب يونانى بسريانى بود .